In een verre uithoek van Zuidoost Azië,
ligt de Koraaldriehoek.
Een cluster van de rijkste koraalriffen in de wereld.
Onderzeese steden volgepropt met leven.
Zoals in elke drukke metropool,
is er felle rivaliteit voor ruimte,
voor voedsel
en voor een partner.
Maar het rif is ook een plaats vol kansen.
Een inktvis.
Hij is gespecialiseerd in de jacht op krabben.
Maar een grote krab is een gevaarlijk doelwit.
Ze heeft krachtige scharen.
De inktvis echter, heeft een opmerkelijk talent.
Zijn huid bevat miljoenen pigmentcellen
waarmee hij steeds veranderende kleuren en patronen
kan creëren.
En dat hypnotiseert de krab blijkbaar.
Een inktvis is misschien slim,
maar een haai is groter.
En zij eet inktvissen.
Tijd om te verdwijnen.
Terug naar de jacht.
Een nieuw doelwit, maar dezelfde betoverende techniek.
Voor degenen die erin slagen om zich te vestigen in deze bruisende
onderzeese steden,
kunnen er grote beloningen zijn.
Koralen bouwen voor zichzelf huizen van kalksteen,
in de warme, heldere, ondiepe zeeën van de Tropen.
Hun riffen bezetten minder dan een tiende
van één procent van de oceaanbodem.
Toch zijn ze de thuis van een kwart
van alle bekende mariene soorten.
Ze zijn complexe,
oneindig veelsoortige structuren,
die allerlei soorten behuizing verstrekken voor hun vele bewoners,
van penthouse suites,
tot achterbuurt holen.
Hier, op het Grote Barrière Rif in Australië,
leeft een koraal tandbaars van de jacht op kleine vissen.
Maar hoe bemachtig je hier een maaltijd,
als je te groot bent om je in spleten te persen?
En de tandbaars heeft ook een rivaal,
een die zeer intelligent is,
en dezelfde soort prooi zoekt.
Een octopus.
Hij kan tot in hele kleine scheuren reiken.
Toch...
..ontsnapt zijn prooi vaak.
Wat als ze zouden kunnen samenwerken?
De tandbaars wordt bleek,
en probeert de aandacht van de octopus te trekken.
Hij voert een kopstand uit.
De tandbaars signaleert niet alleen naar de octopus,
hij geeft aan waar de prooi zich verstopt.
De octopus reikt naar binnen.
De vissen schrikken.
En zwemmen recht in de kaken van de tandbaars.
Soms krijgt de octopus de beloning,
soms is ze voor de tandbaars.
Twee heel verschillende soorten
hebben ontdekt dat teamwerk succes kan brengen,
in rifstad.
Teamwerk is in feite de basis van het leven
op het rif.
De koralen zelf vertrouwen ook op een partnerschap.
Maar een van een veel intiemere soort.
Koralen zijn kolonies van anemoonachtige dieren,
poliepen.
Sommige zo klein als zandkorrels.
Wonend in de weefsels van elke poliep,
zijn minuscule plantachtige cellen, onzichtbaar voor het blote oog.
Door overdag open te bloeien in de tropische zonneschijn,
voorzien de plantachtige cellen de poliepen
met tot 90% van hun voedsel.
En als het donker is, blijven de poliepen verder eten
door met hun tentakels te grijpen naar eetbare deeltjes die voorbij drijven.
De poliepen extraheren ook calciumcarbonaat uit het zeewater,
en gebruiken dat om een stenen behuizing te bouwen voor zichzelf.
Koraalkolonies kunnen eeuwenlang blijven groeien.
Mogelijk millennia.
En ze kunnen structuren bouwen die de grootte van een huis kunnen bereiken.
De grootste van hun steden, is het Grote Barrière Rif.
het strekt zich voor meer dan 2000 km uit langs de kust van Noordoost-Australië.
Activiteit in koraalriffen, waar ze ook zijn, houdt nooit op.
Bij zonsopgang begint de dagploeg.
begeleid door een koor van onderzeese liederen,
gecreëerd door vissen, garnalen, en andere bewoners van het rif.
Elke bewoner in deze stad, heeft zijn rol.
Aaseters, zoals de zeekomkommer,
recycleren het afval van anderen.
Deze papegaaivissen bijten stukken koraal af
en vermalen het om de inhoud te extraheren.
En spuwen dan de rest uit als zand.
Groene zeeschildpadden, hier in Borneo,
brengen regelmatig een bezoek aan een bepaald stukje koraal.
Dit kleine vrouwtje is vroeg op en een stap voor op de anderen.
Schildpadden reizen lange afstanden langs het rif om hier te komen.
Dit is hun bestemming.
Schildpadden Rots.
Generaties van bezoekende schildpadden sleten een holte uit op de top.
Dit is de thuisbasis van slijmvissen
en doktersvissen.
Ze reinigen de bezoekers door alle algen, parasieten en dode huid af te plukken,
die ze kunnen vinden.
Andere klanten volgen snel.
Er ontstaat een rij.
De grote mannetjes wringen zich ertussen.
En het kleinere vrouwtje wordt verdrongen.
Ze neemt een snelle bocht om het blok,
terwijl de anderen kibbelen.
En dan sluipt ze terug naar binnen.
Dus krijgen de schoonmakers een voedzame maaltijd,
en hun klanten zijn bevrijd van hun parasieten en andere lasten.
En men denkt nu dat een plekje van verwennerij bijeen schoonmaakstation
zelfs de stress kan verminderen.
De landen van het Midden Oosten zij zo heet en droog,
dat veel van hun oppervlak bijna levenloos is.
Maar hier in de Rode Zee,
bloeien koraalriffen wonderbaarlijk.
De wateren voor de kust
zijn bijna net zo rijk aan leven als een regenwoud.
En sommige dieren komen naar de riffen
gewoon voor de rust en ontspanning.
De familie van tuimelaar dolfijnen
rusten op het rif
na een nacht vissen op zee.
Terwijl de volwassenen en hun baby's slapen,
gaan de adolescenten op onderzoek uit...
en ze lijken spelletjes te verzinnen.
Je zou dit "Vang het koraal" kunnen noemen.
De regels zijn niet helemaal duidelijk.
Ze pakken verschillende stukjes van gebroken koraal op,
en laten ze vallen.
Sommige vallen snel.
Andere zinken langzamer.
En sommige lijken af te dalen op een manier
die iedereen behaagt.
Enkel de succesvolste stadsbewoners kunnen zich
de luxe van spelletjes spelen veroorloven.
Maar zulke spelletjes hebben hun waarde.
Ze kunnen de jongeren helpen bij het ont- wikkelen van coördinatie en behendigheid
die ze zullen nodig hebben wanneer ze beginnen te jagen in de open zee.
Elk rif heeft 'n scherp gedefinieerde grens.
Zijn stadsmuren.
Aan de buitenkant zit de dalende rifkant.
Deze stadswallen beschermen de stad tegen de oceaangolven.
Maar twee keer per dag worden de muren bedekt door de binnenkomende vloed.
In de Bahama's creëert het razen van het water een echt vreemd fenomeen.
Zeelieden vertelden ooit verhalen van een gigantisch zeemonster,
dat diep in het rif op de loer ligt,
en dat zeilers naar hun ondergang zou slepen.
Vandaag weten we dat het in feite een draai-
kolk is, gemaakt door de inkomende vloed
die over diepe koraalgrotten raast.
Deze stromingen brengen verse voorraden van microscopisch voedsel naar het rif
vanuit de open oceaan.
En op de Malediven, op de grootste getijden,
wordt een bepaalde koraallagune
zo overstroomd met plankton,
dat het honderden oceaanreuzen aantrekt.
Manta roggen.
Met een vleugelbreedte van drie meter.
Met hun enorme lui uitziende monden wijd open
filteren ze het plankton.
En de manta's creëren een eigen werveling
die hun voedsel verder concentreert.
Dit gedrag werd de manta-cycloon genoemd.
Dan verandert het getijde,
en wordt de toevoer van voedsel afgesneden.
De manta's verlaten de lagune.
Het leven aan de beschutte kant van het rif is rustig en vredig.
In deze buitenwijken kan elk wezen, dat wil ontsnappen
aan de bruisende drukte van rifstad,
veel ruimte vinden.
Daar tegenover staat,
dat je je er nergens kan verbergen.
Dat maakt het...
..'s nachts een gevaarlijke plaats.
Nachtelijke roofdieren, zoals deze koraalduivels,
patrouilleren langs de rand van het rif.
De jager wordt de opgejaagde.
Een borstelworm,
een gigantische vleesetende worm
met kaken zo scherp als dolken.
Hij heeft een voorgeslacht dat teruggaat tot meer dan vierhonderd miljoen jaar.
Hij is een meter lang.
Hij smaakt naar geur.
En voelt naar beweging.
Dageraad, en met het licht wordt het rif een veiligere plek.
Kleine brasems gaan weer voedsel zoeken.
De borstelworm heeft misschien nog steeds honger.
Maar nu, bij daglicht, zijn de kansen verschoven.
De brasem kan de borstelworm zien.
In plats van zich terug te trekken,
komen ze samen om het zand weg te blazen dat de worm bedekt.
En nemen zo zijn voordeel van verrassing weg.
Door de schuilplaats van de borstelworm te onthullen,
zullen ze zich allemaal veiliger kunnen voeden.
Maar het loont om te onthouden
dat er een borstelworm in de buurt is.
Hier op de zandvlaktes,
is er voor sommigen een veilige accommodatie.
De familie koraaljuffers hebben een uitstekend huis gevonden.
De tentakels van deze tapijtanemoon kunnen doden.
Maar de clownvissen zijn immuun voor het gif,
dus ze kunnen er schuilen voor gevaar.
In ruil daarvoor houden de vissen de anemoon schoon van puin.
Zoals met alle clownvissen,
wordt de familie geregeerd door een groot vrouwtje.
Haar witte gezicht markeert haar als de baas.
Het kleine mannetje moet zijn waarde bewijzen,
dus werkt hij onvermoeibaar,
en verwijdert hij puin en doet hij in het algemeen alle huishoudelijk werk.
Zijn grootste uitdaging is om een veilige plek te vinden
waar de baas haar eieren kan leggen.
Maar er is hier niets solide genoeg waar het vrouwtje ze kan op leggen.
Een nabijgelegen schelp kan een oplossing zijn.
Als hij ze maar kan verplaatsen naar de bescherming van de anemoon.
Te zwaar.
Bovendien heeft ze haar eigen mening.
De heremietkreeft.
Maar hierbuiten komt de anemoon
twee keer per dag in getijdenstromingen terecht,
en die brengen nieuwe kansen met zich mee.
Een oude plastic fles.
Misschien kan die dienen.
Niet zwaar genoeg.
Een kokosnoot schaal.
Ze ziet er precies goed uit.
Maar het is ver van huis.
En hij kan ze niet alleen verplaatsen.
Dus nu werkt het paar samen.
Een kleine aanpassing naar de tentakels van de anemoon,
om er een plaatsje voor vrij te maken.
En de schaal is toegedekt.
Het vrouwtje legt.
Eindelijk een veilig kinderverblijf.
Hij heeft zichzelf waardig bewezen om de vader van haar jongen te zijn.
En hij bevrucht ze.
Nu zal hij zorgvuldig de eieren verzorgen,
ze schoon en gezond houden totdat ze uitkomen
over tien dagen.
Rifdieren doen er alles aan om hun jongen een voorsprong in het leven te geven.
En nergens meer dan
op de meest afgelegen riffen ter wereld.
Frans Polynesië,
het hart van de Stille Zuidzee.
Beschermd door hun afzondering,
zijn enkele van de riffen hier, nog steeds vrijwel ongerept.
Deze gemarmerde tandbaars heeft het gehaald
in de stad en heeft volwassenheid bereikt.
Nu is het tijd om te paren.
Om een partner te vinden moet hij naar het gevaarlijkste deel van het rif gaan:
De afdalende rifkant.
Met patrouilles grijze rifhaaien,
honderden ervan.
Ze lijken te rusten,
nu toch nog.
Duizenden andere tandbaarzen hebben zich verzameld op de zeebodem hieronder.
De vrouwtjes barsten bijna van de eieren.
Maar om met één te paren,
moet hij eerst door de menigte van andere wachtende mannetjes geraken.
En ze hebben allemaal hetzelfde in hun gedachten.
Ze verdringen zich om zo dicht mogelijk bij een vrouwtje te komen.
Dit mannetje heeft misschien de poolpositie beveiligd,
maar het vrouwtje zal haar eieren niet loslaten om door hem te worden bevrucht,
tot de omstandigheden precies goed zijn.
Nu komen de haaien dichterbij,
ze voelen dat het kritieke moment nadert.
Het tij begint te keren.
Dit kan het moment zijn om kuit te schieten.
Plots schieten de vrouwtjes omhoog naar het oppervlak
en geven hun wolken eieren vrij als ze gaan.
De mannetjes achtervolgen hen en laten gelijktijdig hun sperma vrij.
Het is een daad waarvoor de tandbaarzen lijken bereid te zijn om voor te sterven.
Het is nu of nooit.
De bevruchte eieren
worden nu weggevaagd
van de vele hongerige monden van de rifbewoners.
De meeste van de miljarden eieren die de zee verduisteren,
zullen worden opgegeten.
Maar enkele,
een kleine maar cruciale minderheid,
zal een ander rif vinden
en er hun thuis van maken.
Maar de koraalriffen van vandaag staan voor een nieuwe bedreiging.
De zeeën warmen op.
Een stijging van de temperatuur met slechts één of twee graden
voor slechts een paar weken,
kan genoeg zijn om de koraalpoliepen hun plantachtige cellen te laten uitwerpen.
Wanneer dat gebeurt, verliezen de koralen zowel hun kleur,
als hun belangrijkste voedselbron.
Als de hoge temperaturen aanhouden,
zal koraal, op deze manier verbleekt,
waarschijnlijk afsterven.
In de afgelopen jaren denkt men dat de helft van de koraalriffen ter wereld,
zijn aangetast door verbleking.
Inclusief, sinds 2016,
ongeveer tweederde van de koralen in ondiepe wateren,
op het Grote Barrière Rif in Australië.
Deze ooit overvolle onderzeese steden,
zijn teruggebracht
tot sombere ruïnes.
En vele van hun inwoners vertrokken dakloos.
Sommige wetenschappers voorspellen dat tegen het einde van de eeuw,
koraalrifsteden zoals we ze nu kennen,
iets uit het verleden zou kunnen zijn.
Is er een toekomst voor deze meest kostbare van de oceaanschatten?
Nou, dat hangt er uiteindelijk van af hoe snel ze opwarmen,
en hoe warm de zeeën worden.
En er is een sprankje hoop,
vanwege de manier waarop de koralen zichzelf reproduceren.
Op een speciale nacht in het jaar,
zet de volle maan een buitengewone gebeurtenis in gang:
Het afzetten van het koraal.
Met buitengewone synchroniteit reproduceren hele riffen.
Miljarden bevruchte eieren drijven weg,
gedragen door de zeestromingen.
En het zijn niet enkel de koralen die kuit schieten,
dat geldt ook voor veel andere bewoners van het rif.
Een hele reeks jongeren
worden door de oceanen geslingerd,
klaar om zich te vestigen op een vacante site,
en brengen de complexe gemeenschap terug naar het bestaan,
dat is een koraalrif.
We weten misschien niet wat de toekomst zal brengen voor onze zeeën,
maar koraalriffen kunnen regenereren.
Zolang sommige riffen overleven,
kan er wat hoop blijven.
Volgende keer trekken we naar de uitgestrektheid van de open oceaan.
Om te overleven in deze wildernis, zijn sommigen snel,
gebruiken anderen dodelijke strategieën,
en enkelen vertrouwen op de nabijheid van hun families.